Alles over het voetbalveld: Afmetingen, kunstgras en regels uitgelegd

Heb je je ooit afgevraagd waarom je na een uitwedstrijd veel vermoeider bent dan normaal? Of waarom die steekpass die thuis altijd lukt, nu ineens over de achterlijn rolt?

Het is een veelvoorkomend probleem voor spelers en trainers: het onderschatten van de speelruimte. Voetbalvelden zijn namelijk allesbehalve identiek. De variatie in afmetingen en ondergrond heeft een enorme impact op hoe het spelletje gespeeld wordt. Dit kan het verschil betekenen tussen winst en verlies.

In dit artikel ontdek je precies hoe het zit met de afmetingen van een voetbalveld, de regels rondom kunstgras en waarom die ene hectare-vergelijking eigenlijk nergens op slaat.

Afmetingen van een voetbalveld variëren per club

Veel mensen denken onterecht dat elk voetbalveld exact dezelfde afmetingen heeft. Dat is een hardnekkig misverstand. De spelregels geven clubs en gemeenten namelijk behoorlijk wat speelruimte.

De FIFA en de KNVB hanteren een bandbreedte voor de lengte en breedte. Hierdoor kan een veld bij de lokale amateurclub heel anders aanvoelen dan de grasmat in een groot stadion. Dit verschil bepaalt vaak de tactiek:

• Breed veld: Ideaal voor buitenspelers die acties maken en voor teams die het spel graag verleggen.
• Smal veld: Vraagt om snel combinatiespel door de as en fysieke duels.

Het is dus geen toeval dat sommige teams thuis onverslaanbaar lijken. Ze zijn perfect ingespeeld op hun eigen vierkante meters.

Hoe lang is een voetbalveld volgens de regels?

Laten we naar de harde cijfers kijken. Voor internationale competities zijn de eisen streng, maar voor nationale competities en recreatief voetbal is er meer marge.

Dit zijn de officiële richtlijnen voor voetbalvelden:

Zie je die ruime marges bij het nationale niveau? Een veld kan in theorie 90 meter lang en 90 meter breed zijn. Dat zou een perfect vierkant opleveren. In de praktijk zie je dat gelukkig nooit.

Standaard afmetingen in het profvoetbal

Bijna alle profclubs streven naar de standaardmaat van 105 bij 68 meter. Dit wordt gezien als de 'gouden standaard'. Nieuwe complexen worden bijna altijd op deze maat ingericht. Als je op tv kijkt, zie je dus vrijwel altijd een veld van 105 meter lang en 68 meter breed.

Hoe groot is een voetbalveld vergeleken met een hectare?

In het nieuws hoor je het vaak: "Een gebied ter grootte van drie voetbalvelden." Het is de officieuze meeteenheid van Nederland geworden. Maar klopt die vergelijking wel?

Vaak wordt aangenomen dat één veld gelijk staat aan één hectare. Laten we even rekenen:

• Een hectare: 10.000 vierkante meter (100 bij 100 meter).
• Een standaard voetbalveld: 7.140 vierkante meter (105 bij 68 meter).

Een voetbalveld is dus aanzienlijk kleiner dan een hectare. Je hebt bijna anderhalf veld nodig om aan die oppervlakte te komen. De volgende keer dat iemand die vergelijking maakt, weet jij dat ze waarschijnlijk overdrijven.

Belijning en regels van de KNVB

Ben je betrokken bij een vereniging? Dan weet je dat een veld meer is dan vier hoekvlaggen. Het belijnen is precisiewerk en moet voldoen aan strenge eisen van de KNVB.

De lijnen zelf horen bij het gebied dat ze begrenzen. Een bal die voor 99% over de zijlijn is, is dus nog steeds in het spel. Dit geldt ook voor de middenlijn en het strafschopgebied. Hier zijn een paar details die essentieel zijn:

• De middenstip: De cirkel eromheen moet een straal hebben van exact 9,15 meter. Dit is 10 yards, een erfenis uit Engelse competities.
• De penaltystip: Deze ligt op 11 meter van de doellijn.
• De cornercirkel: In elke hoek moet een kwartcirkel staan met een straal van 1 meter.

Zonder deze correcte belijning kan een scheidsrechter de wedstrijd afkeuren. Het voorkomt discussie over of de muur wel op de juiste afstand staat.

Kunstgras voetbalveld vs. natuurgras

Naast de afmetingen bepaalt de ondergrond voor een groot deel je ervaring. Het eeuwige debat blijft actueel: natuurgras of een kunstgras voetbalveld?

Een strak gemaaid natuurgrasveld blijft voor velen het ultieme speeloppervlak. De bal rolt natuurlijk en tackles doen minder pijn. Echter, in de winter verandert dit vaak in een modderpoel.

De opkomst van kunstgrasvelden

Kunstgras biedt consistentie. Je weet precies hoe de bal stuitert, ongeacht het weer. Voor technische spelers is voetbal kunstgras vaak een voordeel, omdat de bal minder snel opstuitert door polletjes. Tegenwoordig zijn kunstgras voetbalvelden nauwelijks meer weg te denken uit het amateurvoetbal.

Het type veld beïnvloedt direct welke schoenen je aantrekt. Op kunstgrasvelden heb je andere noppen nodig (AG) dan op zacht natuurgras (SG).

Zaalvoetbal en jeugdvoetbal afmetingen

Niet iedereen speelt 11-tegen-11 op een heel veld. De KNVB past de afmetingen van speelvelden aan voor de jeugd en andere varianten.

Bij jeugdvoetbal worden de velden kleiner gemaakt om het aantal balcontacten te verhogen. Een half veld of een kwart veld zorgt voor meer actie en spelplezier. Ook bij zaalvoetbal gelden compleet andere regels. Een zaalvoetbalveld is doorgaans 40 bij 20 meter, wat het spel veel sneller en technischer maakt.

Denk ook aan de populaire 'Cruyff Courts'. Deze kleine veldjes in de wijk zijn perfect voor 5-tegen-5 en vragen om behendigheid in de kleine ruimte.

Conclusie

Het voetbalveld is meer dan een lap grond met twee doelen. De afmetingen bepalen je tactiek, de lijnen dicteren de regels en de ondergrond beïnvloedt je techniek.

Nu je weet dat niet elk veld hetzelfde is, kun je daar je voordeel mee doen. Check voor de wedstrijd even hoe breed het veld is. Misschien moet je je spel aanpassen of andere schoenen aantrekken. Kennis van je speelveld is de eerste stap naar de overwinning.

Veelgestelde vragen over voetbalvelden

Hieronder vind je antwoorden op vragen die mensen vaak stellen over de afmetingen en regels.

Hoe groot is een officieel voetbalveld?

De standaardmaat in het profvoetbal is 105 meter lang en 68 meter breed. Voor amateurclubs mag de lengte variëren tussen 90 en 120 meter, en de breedte tussen 45 en 90 meter.

Is kunstgras verplicht bij de KNVB?

Nee, kunstgras is niet verplicht, maar wel toegestaan. Veel verenigingen kiezen voor kunstgras voetbalvelden vanwege de duurzaamheid en bespeelbaarheid in de winter.

Waarom is de penaltystip op 11 meter?

Dit komt uit Engeland, de bakermat van het voetbal. De afstand is oorspronkelijk 12 yards, wat omgerekend precies 10,97 meter is. Wij ronden dit af naar 11 meter.